Izložba je priređena u godini u kojoj Matica srpska obeležava 200 godina postojanja, a posvećena je jednom od značajnih srpskih slikara 19. veka, čiji su život i stvaralaštvo tesno povezani sa ovom nacionalnom kulturnom i naučnom ustanovom.
Postavka donosi najsveobuhvatniji dosadašnji uvid u umetnički opus Aksentija Marodića, predstavljajući njegov doprinos srpskoj umetnosti i kulturi.
Na svečanom otvaranju prisutnima će se obratiti dr Tijana Palkovljević Bugarski, upravnica Galerije Matice srpske, dr Snežana Mišić, muzejska savetnica i autorka izložbe, kao i prof. dr Saša Brajović, istoričarka umetnosti.
Otvaranje će upotpuniti muzički program u izvođenju Meile Tome Pihler, na blok flauti i traversu, i Andreja Jovanića, na teorbi.
Aksentije Marodić (Subotica, 1838 – Novi Sad, 1909) bio je slikar širokog obrazovanja i interesovanja, čiji je rad ostavio značajan trag u istoriji srpske umetnosti 19. veka.
Školovao se na Bečkoj likovnoj akademiji, putovao po Italiji i proučavao dela starih evropskih majstora.
Njegov umetnički izraz formiran je pod uticajem poznonazarenskog slikarstva, istoricizma i realizma, uz oslanjanje na evropsku renesansnu i baroknu tradiciju.
Najveći doprinos Marodić je ostvario u oblasti religioznog slikarstva, posebno radom na ikonostasu crkve manastira Kovilja.
U svom stvaralaštvu oslanjao se na dela Rafaela, Gvida Renija, Leonarda da Vinčija i Van Dajka, ali ih nije samo kopirao, već je njihove umetničke postupke prilagođavao sopstvenom izrazu i načelima Srpske pravoslavne crkve, stvarajući autentična dela.
Posetioci će na izložbi imati priliku da vide više od 110 umetničkih predmeta iz muzejskih, crkvenih i privatnih kolekcija, od kojih će mnoga dela prvi put biti predstavljena javnosti.
Pored predmeta iz zbirki Galerije Matice srpske i Matice srpske, izloženi su i radovi iz kolekcija Narodnog muzeja Srbije, Muzeja Srpske pravoslavne crkve, Narodnog muzeja Crne Gore, Muzeja grada Beograda, Muzeja grada Novog Sada, Gradskog muzeja Subotica, Srpskog narodnog pozorišta, kao i više eparhija i drugih ustanova.
Posebno mesto u postavci zauzima ikonostas crkve manastira Kovilja, najznačajnije i najmonumentalnije Marodićevo delo.
Njegovo predstavljanje omogućeno je zahvaljujući konzervatorsko-restauratorskom projektu koji su Galerija Matice srpske i Pokrajinski zavod za zaštitu spomenika kulture u Petrovaradinu realizovali od 2024. do 2026. godine.
Obnovljeni ikonostas predstavlja središnji deo izložbe i pruža uvid u slikarsku veštinu i inovativna rešenja ovog umetnika.
Izložbu prate i interaktivni i multimedijalni sadržaji koji posetiocima približavaju Marodićeva putovanja po Italiji, mesta koja je posećivao i opisivao, kao i dela starih majstora koja su uticala na njegovo stvaralaštvo.
Postavka je praćena dvojezičnim katalogom autorke dr Snežane Mišić, kao i dokumentarnim filmovima o procesu konzervacije i restauracije ikonostasa manastira Kovilja i o životu i delu Aksentija Marodića.
Tokom trajanja izložbe biće organizovan i prateći program, sa tematskim sadržajima petkom u 19 časova i kustoskim vođenjima vikendom u 13 i 17 časova.
Za roditelje i decu pripremljen je i poseban porodični vodič, koji će najmlađima omogućiti da na prilagođen način upoznaju Marodićevo stvaralaštvo.
Duško Stojanović
akademski slikar i grafičar
Nekada je, u različitim društvenim sistemima i periodima razvoja ili propadanja, kultura uvek bila potisnuta ili sklonjena. Kultura je opasna jer donosi činjenice, istinu, život i emociju, a to se ne uklapa ni u jedan sistem. Zato nije čudo što istorija pokazuje da su je često proglašavali dekadentnom ili opasnošću po društvo.
Vida Ognjenović
rediteljka i književnica
„Odbijamo da budemo žrtve, nema razloga da vlast žrtvuje kulturu. Neka sa žrtvuje sama, neka se vlast sama preispita za svoje greške a ne da ih naplaćuje od kulture. Glasniku se glava ne seče. Bojeći se da ih je kultura prepoznala i prozrela, pokušavaju da uguše kulturu. Pa slabi su im zubi“.